ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

Λοιπόν, να χαιρετίσω το συνέδριό σας. Να ευχηθώ επιτυχία στις εργασίες και βεβαίως να μεταφέρω και το χαιρετισμό του Προέδρου της Νέας Δημοκρατίας Κυριάκου Μητσοτάκη.

Εγώ τώρα για να σας εξομολογηθώ η πρόθεσή μου η βασική που αποφάσισα να έρθω εδώ ήταν γιατί είχα μάθει για το δώρο απλώς μου είπαν ότι είναι και προϋπόθεση να κάνω ομιλία για να το πάρω, άρα είμαι αναγκασμένος να εργαστώ για να το κερδίσω.

Τώρα, είναι σαφές ότι μετά από σημαντικό χρονικό διάστημα που παρήλθε είμαι βέβαιος ότι ο Υπουργός παραμένει στη θέση του προκειμένου να ακούσει τι έχουμε να απαντήσουμε στα θέματα που έθεσε.

Και νομίζω ότι υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον διότι εκτός από το γνωστό ζήτημα της απλής αναλογικής το οποίο ετέθη σας είπε και μερικά καινούργια σήμερα.  Σας είπε για παράδειγμα, αν κατάλαβα καλά, ότι οι περιφερειακοί σύμβουλοι στην Κοζάνη θα εκλέγονται από το σύνολο της περιφέρειας γιατί θα μπορούν να ψηφίζουν όλοι, άρα ετοιμαστείτε για μεγάλες εκστρατείες οι περιφερειακοί σύμβουλοι αφού πλέον θα είστε στο σύνολο των περιφερειών.

Σας είπε επίσης ότι, αν κατάλαβα πάλι καλά, ότι οι χωρικοί περιφερειάρχες θα εκλέγονται, θα τοποθετούνται και δεν θα έχουν το χαρακτήρα που έχουν τώρα.   Άρα άνοιξε μια συζήτηση.

Εγώ να επαναλάβω, λοιπόν, τη γνωστή μας θέση για τα ζητήματα αυτά. Δεν υπάρχει λόγος άγχους και αγωνίας διότι ακόμα και αν αυτά νομοθετηθούν μέχρι τότε θα έχουν μεσολαβήσει οι εθνικές εκλογές και θα τα έχουμε καταργήσει, επομένως δεν υπάρχει φόβος μην αγχώνεστε για αυτές τις εξαγγελίες, δεν θα εφαρμοστούν ποτέ.

Άρα λοιπόν αυτό είναι ένα που κρατούμε. Και για να πάω αν θέλετε σε ένα επιχείρημα γιατί άκουσα τον υπουργό ότι εν πάση περιπτώσει να ανοίξουμε μια συζήτηση, παραδέχθηκε και αυτό είναι ενδιαφέρον, ο κος Πουλάκης δεν είναι εδώ γιατί νομίζω ότι αυτός είναι ο πιο σκληροπυρηνικός οπαδός της απλής αναλογικής, παρεδέχθη ο Υπουργός εδώ ότι παρίσταται κάποια ανάγκη δικλείδων ασφαλείας που είναι διατεθειμένος να συζητήσει.

Και εδώ είμαστε να ανοίξουμε καθαρά τις κουβέντες. Τι ασφάλεια;  Η απλή αναλογική είναι καλό πράγμα και δεν χρειάζεται καμία δικλείδα ή δεν είναι καλό πράγμα οπότε δεν υπάρχει λόγος να ανοίξουμε αυτή τη συζήτηση.  Δικλείδες ασφαλείας και απλή αναλογική σημαίνει στην πραγματικότητα ήδη υπονόμευση αυτού του βασικού επιχειρήματος της αντιπροσωπευτικότητας.

Εμείς έχουμε πει ότι το πρόβλημα που έχουν αυτή τη στιγμή οι αυτοδιοικήσεις οι τοπικές, οι περιφερειακές, σε τοπικό και σε δημοτικό επίπεδο πάντως δεν είναι το ζήτημα της κυβερνησιμότητάς τους, δεν εντοπίζεται εκεί.

Αντιθέτως τώρα με αυτά τα οποία ακούμε ανησυχούμε ότι ένα ζήτημα το οποίο δεν έχουν θα το αποκτήσουν με αυτού του τύπου τις προσεγγίσεις.

Αντιθέτως, επιτρέψτε μου να πω ότι εδώ ο διάλογος πρέπει να είναι ουσιαστικός, παραγωγικός και να ακούμε και μιλώ τώρα ως κεντρικό κράτος, ως κεντρική εξουσία, να ακούμε τι μας λένε οι άνθρωποι της αυτοδιοίκησης ότι είναι τα προβλήματά τους. Για να δούμε πως μπορούμε να παρέμβουμε στην επίλυση των προβλημάτων αυτών.

Για παράδειγμα, ακούω το ζήτημα της σχέσης των αποκεντρωμένων διοικήσεων και της περιφερειακής αυτοδιοίκησης και της αυτοδιοίκησης πρώτου βαθμού.

Εδώ ας είμαστε σαφείς.  Τι λέει το σύνταγμα;  Το σύνταγμα λέει ότι πρέπει να υπάρχει έλεγχος νομιμότητας.  Πού πρέπει να ασκείται αυτό; Από κάπου θα ασκείται ο έλεγχος νομιμότητας είναι ξεκάθαρο αυτό, να συμφωνήσουμε ότι κάπου πρέπει να ασκείται ο έλεγχος νομιμότητας, θα ασκείται αυτός ο έλεγχος νομιμότητας.

Για εμένα ανοίγουν δυο ζητήματα. Κατά πόσον μέσα από τον έλεγχο νομιμότητας παρεισφρέει στην πραγματικότητα μέσα από ερμηνείες ο έλεγχος της σκοπιμότητας. Αν λοιπόν υπάρχει αυτό εδώ ανοίγει μια μεγάλη συζήτηση για το πως μπορείς να κλείσεις νομοθετικά αυτό το κενό, ενδεχομένως θέλει είτε ερμηνεία η οποία μπορεί να γίνει νομολογιακά ή ενδεχομένως και νομοθετική ερμηνευτική διάταξη για να περιορίσεις το εύρος αυτής της συζήτησης. Ένα λοιπόν ζήτημα είναι αυτό.

Το δεύτερο ζήτημα είναι ότι πρέπει να ενισχύσεις εδώ τις αποκεντρωμένες με προσωπικό, το οποίο να είναι κατηρτισμένο και να είναι ικανό να διεκπεραιώνει γρήγορα αυτόν τον έλεγχο.

        Δεν έχει νόημα να συζητήσεις για κατάργηση των αποκεντρωμένων, αλλά αντίθετα να περιορίσεις τη δουλειά τους σε αυτό το οποίο είναι να κάνουν.

        Γιατί άκουσα  τώρα μία σκέψη, ότι θέλουμε τώρα να καταργήσουμε τις αποκεντρωμένες και να βάλουμε τον ελεγκτή νομιμότητας, ο οποίος όμως τι θα είναι; Μια αποκεντρωμένη υπηρεσία που θα κάνει τη δουλειά των αποκεντρωμένων, γιατί αυτό θα κάνει, αλλά το ζήτημά μας στην πραγματικότητα ούτε να αλλάξουμε τη νομοθεσία είναι, ούτε προφανώς να καταργήσουμε τον πραγματικό έλεγχο της νομιμότητας.

        Εκείνο που έχει σημασία, είναι να γίνεται ο έλεγχος, να γίνεται αποτελεσματικά, να γίνεται περιορισμένα, να γίνεται γρήγορα και να ορίσουμε τα πεδία.

        Αυτό μας ενδιαφέρει και αυτό είναι κάτι το οποίο δεν το ακούσαμε. Αντιθέτως, άλλες αρμοδιότητες οι οποίες ενδεχομένως ασκούνται σήμερα από τις αποκεντρωμένες, εκεί ανοίγει η συζήτηση για το ότι αυτές οι άλλες πρόσθετες αρμοδιότητες και υπηρεσίες θα πρέπει να μεταφερθούν και αυτό είναι κάτι το οποίο προφανώς ενδιαφέρει και αποτελεί αντικείμενο.

        Δεύτερο για μένα μεγάλο ζήτημα, εγώ νομίζω ότι πια έχει έρθει η ώρα να το συζητήσουμε και να το συζητήσουμε σε βάθος. Πολιτική προστασία.

        Έχουμε επώδυνες πια εμπειρίες από τη λειτουργία του συστήματος. Δεν γίνεται να το αφήσουμε άλλο έτσι. Είναι ξεκάθαρο ότι χρειαζόμαστε πρόσθετες σοβαρές παρεμβάσεις.

        Αν χρειάζονται νομοθετικές παρεμβάσεις, εντάξει. Επιτρέψτε μου να πω ,υπάρχει και μια νομολαγνεία. Θεωρούμε ότι τα πάντα τώρα θα τα λύσουμε με νομοθεσία.

        Εκείνο που έχει σημασία είναι να βλέπει κανείς το πώς λειτουργούνε στην πράξη αυτά τα πράγματα. Η πολιτική προστασία κατά τη γνώμη μου πρέπει να μπούμε σε μία συζήτηση όπου θα αναπτυχθεί ως ένα πολύ ισχυρό κέντρο, αποκεντρωμένο μεν, περιφερειακά με περιφερειακή λειτουργία, που όμως όταν υπάρχουν φυσικές καταστροφές θα αποκτάει τον πλήρη έλεγχο όλων των μηχανισμών, για όλο το διάστημα που απαιτείται, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η καταστροφή αυτή, αυτή η επείγουσα κατάσταση.

        Άρα, χρειαζόμαστε μία ενίσχυση του κέντρου της πολιτικής προστασίας, εκπαίδευση, ειδικούς, ανθρώπους που τα ξέρουν πως θα τα κάνουν αυτά τα πράγματα προκειμένου και να εκπονούν σχέδια και να τα εκτελούν τα σχέδια και να αναλαμβάνουν τον έλεγχο της κατάστασης.

        Αυτό θέλει πράγματι μία διυπουργική δράση, γιατί αυτό θα εμπλέξει το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης, θα εμπλέξει την αστυνομία, θα εμπλέξει την πυροσβεστική, θα εμπλέξει την τοπική αυτοδιοίκηση, θα εμπλέξει προφανώς άλλους μηχανισμούς, αλλά είναι πάρα πολύ βασικό στο να το κάνουμε και να ετοιμάσουμε τα σχέδια. Για μένα μια δεύτερη πολύ μεγάλη συζήτηση.

        Τρίτο θέμα. Οικονομική αυτοτέλεια. Να πάμε τώρα λίγο να συζητήσουμε τι εννοούμε; Εγώ να βάλω το θέμα της κατευθείαν. Είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε για τη φορολογική αποκέντρωση;

        Αν είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε για τη φορολογική αποκέντρωση, ας την ανοίξουμε την κουβέντα. Δεν θα είναι μία εύκολη συζήτηση και εγώ θέλω να σας πω κατευθείαν ότι αυτό δεν πρέπει στο πίσω μέρος του μυαλού του οποιουδήποτε και μιλώ για την αυτοδιοίκηση, να λέει, θα έχω πιο πολλά λεφτά.

        Δεν θα έχεις πιο πολλά λεφτά. Θα έχεις έναν άλλο τρόπο για να οργανώσεις τα οικονομικά σου. Δεν σημαίνει αυτό υποχρεωτικά πιο πολλά χρήματα.

        Να το πω πολύ απλά; Ας πούμε λοιπόν ότι μεταφέρεται η είσπραξη του φόρου ακινήτων, μεταφέρεται στην αρμοδιότητα της αυτοδιοίκησης.

        Πόσος είναι αυτός; 3 δις. Δεν θα είναι συν 3 δις. Θα φύγουν 3 δις  από τους ΚΑΠ προφανώς. Γιατί αλλιώς αν φύγουν 3 δις και έρθουν στην αυτοδιοίκηση, αυτό σημαίνει ότι λείπουν 3 δις από τον προϋπολογισμό. Δεν είναι αυτό το νόημα.

        Το νόημα είναι ότι αποκτάς τη δυνατότητα να διαχειρίζεσαι εσύ με δική σου δραστηριότητα τους πόρους αυτούς. Αλλά, βεβαίως έχοντας πει αυτό, ανοίγει μία τεράστια συζήτηση.

        Ο Δήμαρχος στο Ψυχικό, ο οποίος παραδείγματος χάρη έχει πολύ υψηλές αξίες στα ακίνητα. Με 0,1 επιβάρυνση, αν μπορεί να τη βάλει αυτός, θα βγάζει τόσα λεφτά για το Δήμο του, όσα προφανώς δεν θα του χρειάζονται.

        Ο αγαπημένος σε μένα Δήμος Ανατολικής Μάνης, εάν πάει παραδείγματος χάρη να βάλει το 0,1 του Δήμου Ψυχικού, προφανώς δεν θα του φτάνουνε ούτε για να βγάλει το μήνα του.

        Άρα λοιπόν, προφανώς έχουμε ζητήματα τα οποία κανείς πρέπει να δει, όταν ανοίγει τη συζήτηση για τη φορολογική αποκέντρωση, το πώς αυτά  θα τα διαρθρώσει εσωτερικά, ώστε ένα γίνονται οι εσωτερικές ανακατανομές.

Είναι μία σύνθετη συζήτηση. Εγώ νομίζω ότι πρέπει να την ανοίξουμε τη συζήτηση αυτή. Αλλά, από εκεί και πέρα, είναι προφανές ότι αυτό αφορά τον μηχανισμό, όχι το ύψος.

Το αίτημα. Εγώ θέλω να τοποθετηθώ, υπάρχει ένα αίτημα για αυτά τα οποία ουσιαστικά είναι παλιά οφειλόμενα, είχαν ρυθμιστεί και σταμάτησαν να καταβάλλονται, νομίζω επί Σκουρλέτη. Ήταν αυτά τα οποία είχαν ρυθμιστεί και σταμάτησαν να εισπράττονται εν συνεχεία.

Η απάντηση, λοιπόν, εδώ είναι ότι προφανώς αυτό αποτελεί μία υποχρέωση του Ελληνικού Δημοσίου, του κεντρικού κράτους, προς την Αυτοδιοίκηση. Και προφανώς, αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να υλοποιηθεί. Απλώς, ο χρόνος της υλοποίησης προφανώς συνδέεται με τις δημοσιονομικές δυνατότητες.

Περαιτέρω διεύρυνση των αρμοδιοτήτων. Να την ανοίξουμε και αυτήν την κουβέντα και να έχουμε μία ξεκάθαρη στάση εδώ; Η Αυτοδιοίκηση της θέλει τις περαιτέρω αρμοδιότητες, ναι ή όχι;

Γιατί από την μια μεριά ακούω «τις θέλουμε, θέλουμε να γίνουμε πιο ισχυροί». Από την άλλη μεριά ακούω «ναι, αλλά ξέρετε το προσωπικό, αλλά ξέρετε οι πόροι, αλλά ξέρετε αυτό, αλλά ξέρετε εκείνο».

Παραδείγματος χάριν. Εγώ είμαι ένθερμος υποστηρικτής –δε λέω ότι είναι θέση της Νέας Δημοκρατίας, σας λέω τη δική μου θέση- της μεταφοράς της ευθύνης για την πρωτοβάθμια υγεία στην Αυτοδιοίκηση. Το πιστεύω, πιστεύω ότι θα λειτουργήσει καλύτερα, πιστεύω ότι θα είναι πιο αποτελεσματικό.

Θεωρώ ότι μπορεί να γίνει αυτό με μεταφορά αντιστοίχων πόρων, που σήμερα βρίσκονται στο Υπουργείο Υγείας και μπορούν να μεταφερθούν –οι πόροι αυτοί, όχι άλλοι- στην Αυτοδιοίκηση. Θεωρώ ότι μπορεί να γίνει.

Η Αυτοδιοίκηση είναι έτοιμη να το χειριστεί; Για μένα, αυτό είναι κάτι στο οποίο το βάζω το θέμα και θα ήθελα να ακούσω μια ξεκάθαρη και σαφή απάντηση στο ζήτημα αυτό. Αν είναι έτοιμη η Αυτοδιοίκηση να προχωρήσει σε αυτό.

Επόμενο ζήτημα, επιτρέψτε μου, δημόσια έργα. Πιάσαμε τη συζήτηση για τα αντιπλημμυρικά. Έχω ακούσει σφοδρή κριτική από πολλούς και από Δημάρχους και από Περιφερειάρχες, για τις αγκυλώσεις του πλαισίου, για την γραφειοκρατία, για τις τεράστιες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σ’ αυτά τα θέματα.

Ωραία. Μπορούμε να ανοίξουμε πάλι μία συζήτηση, η οποία να είναι συγκεκριμένη, να είναι σαφής και να λέμε τι θέλουμε να αφαιρέσουμε; Ποιους ελέγχους θέλουμε να αφαιρέσουμε, τι είναι αυτό που καθυστερεί, σε ποιο επίπεδο δημιουργείται η καθυστέρηση προκειμένου αυτά να είμαστε συγκεκριμένοι και αποτελεσματικοί στο να φτιαχτούν.

Ακούστε όμως τι έχει γίνει εδώ. Και ανοίγει τώρα εδώ μία συζήτηση σε ένα επόμενο θέμα, που κατά τη γνώμη μου πρέπει να τοποθετηθεί κανείς, να είναι σαφής και να τα προχωρήσει.

Γιατί υπάρχει όλο αυτό το τρομερό πλέγμα ελέγχων, το οποίο είναι πράγματι υπέρ-γραφειοκρατικό; Η απάντηση είναι, γιατί υποτίθεται ότι αυτό στηρίζει τη διαφάνεια.

Δηλαδή τι; Να το κάνουμε πολύ απλά, δε θα βάλει κάποιος το χέρι στο μέλι. Ο ειδικός, όταν έχει θέματα δημοσίων έργων, δε θα βάλει το χέρι στο μέλι, γιατί είναι, έτσι, βαρύ το πλαίσιο αυτό. Έχει επάλληλους ελέγχους.

Τώρα, μία που το έχουμε πει αυτό και μία που, ενώ το έχουμε αυτό, η Αυτοδιοίκηση είναι από τις βασικές εστίες διαφθοράς του Δημοσίου. Πώς γίνονται και τα δύο;

Και να έχεις ένα βαρύ γραφειοκρατικό, που υποτίθεται ότι το έχεις για να μη γίνεται αυτό. Αλλά και, από την άλλη μεριά, να βλέπεις ότι στο επίπεδο της Αυτοδιοίκησης, ένα από τα προβλήματα τα ενδημικά είναι η διαφθορά.

Εδώ είναι ένα άλλο ζήτημα, στο οποίο χρειάζεται πολλή δουλειά. Και, θα μου επιτρέψετε, με θάρρος οι Αυτοδιοικητικοί πρέπει να βγουν μπροστά. Με θάρρος πρέπει να βγουν μπροστά.

Χρειαζόμαστε ένα σχέδιο για την αντιμετώπιση της διαφθοράς στην Αυτοδιοίκηση.

Κος          :

Και στο κράτος γενικότερα.

Κος ΒΟΡΙΔΗΣ:

Και στο κράτος γενικότερα. Αλλά, λέω γιατί, το επισημαίνω, πρώτον γιατί είμαι σε Αυτοδιοικητικό Συνέδριο, έτσι; Αλλά λέω, επίσης, ότι -αυτό δεν πρέπει να το κρύψουμε- είναι ένα από τα θέματα.

Κος          :

Ομιλία μακριά από το μικρόφωνο.

Κος ΒΟΡΙΔΗΣ:

Πράγματι. Συμφωνώ. Να το διευκρινίσω.

Τα φαινόμενα αυτά στην Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση είναι μικρότερα από ότι στον πρώτο βαθμό Αυτοδιοίκησης. Πράγματι. Ή και του κράτους. Είναι μικρότερη. Αλλά.

Ναι, αλλά εδώ δεν έχουμε τη σωστή στάση, απ’ ό,τι βλέπω. Η σωστή στάση είναι να πούμε ότι υπάρχει πρόβλημα και θα το αντιμετωπίσουμε. Ότι υπάρχει ζήτημα και θα βγούμε μπροστά, ότι υπάρχει θέμα και θα φτιάξουμε σχέδιο για να το αντιμετωπίσουμε. Αυτό είναι η σωστή στάση.

Η έκταση του θέματος να το πω διαφορετικά δεν έχει και τόσο μεγάλη σημασία, υπάρχει όμως.  Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι υπάρχει ζήτημα.

Άρα λοιπόν νομίζω ότι ένα επόμενο κομμάτι είναι ένα σχέδιο για το πως κανείς αντιμετωπίζει τα θέματα αυτά.

Τώρα, τελειώνω λέγοντας το εξής:  Το αίτημα για αύξηση της χρηματοδότησης και αύξηση του προσωπικού. Όσα χρόνια είμαι στα κοινά το ακούω σε όλα τα επίπεδα, σε όλες τις διοικητικές δομές και σε όλες τις βαθμίδες.  Παντού θέλουμε περισσότερο κόσμο και παντού θέλουμε περισσότερα λεφτά.

Μπορεί να είναι αλήθεια αυτό. Ο μόνος τρόπος για να το απαντήσουμε στα σοβαρά είναι να δεχθούμε την αξιολόγηση των δομών και να τη συσχετίσουμε με τα αποτελέσματά τους. 

Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να καταλήξουμε στο αν χρειαζόμαστε πράγματι λιγότερους ή περισσότερους. Περισσότερα λεφτά ή λιγότερα λεφτά. Το αίτημα θέλω πιο πολλά και θέλω πιο πολλούς σε μια εποχή που όλοι καλούμαστε να κάνουμε πολύ περισσότερα με πολύ λιγότερα θα ακούγεται μεν, δεν θα ικανοποιείται δε.

Το ζήτημα της αξιολόγησης των δομών, το ζήτημα της αξιολόγησης των προσώπων και το ζήτημα της παροχής των υπηρεσιών που δικαιούνται και αξιώνουν και αξίζουν οι πολίτες παραμένει κεντρικό.

Νομίζω σας εξέθεσα σε βασικούς άξονες τη στρατηγική κατεύθυνση που πρόκειται να ακολουθήσει η Νέα Δημοκρατία. Κατά τα λοιπά επαναλαμβάνω δεν υπάρχει ιδιαίτερος λόγος ανησυχίας, τίποτε από αυτά που εξήγγειλε ο Υπουργός δεν πρόκειται να συμβεί.