ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

ΕΝΠΕ ΟΜΙΛΙΑ της Βουλευτή Κορινθίας την κυρία Μαρία Θελερίτη ως εκπρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ.

Λεπτομέρειες

Δημιουργηθηκε στις Τρίτη, 12 Δεκεμβρίου 2017 20:33

Αγαπητές και αγαπητοί σύνεδροι, αγαπητέ Πρόεδρε της ΕΝ.Π.Ε. κύριε Αγοραστέ, αγαπητοί υπουργοί, βουλευτές, περιφερειάρχες, εκπρόσωποι ομοσπονδιών υπαλλήλων, αγαπητές καλεσμένες και αγαπητοί καλεσμένοι.

Θα ήθελα και εγώ με τη σειρά μου να εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες για την πρόσκληση στο 5^ο συνέδριο της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας. 

Ένα συνέδριο που θέτει στο επίκεντρο της δημόσιας ατζέντας και συζήτησης ,την περιφερειακή διακυβέρνηση μέσω της ενδυνάμωσης αφενός των ίδιων των Περιφερειών και αφετέρου, των διαδικασιών ενεργητικής συμμετοχής των πολιτών της χώρας.

        Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον διαπίστωσα στο πλαίσιο του συνεδρίου της ΕΝ.Π.Ε., ότι θα τεθούν επί τάπητος και θα συζητηθούν εξαιρετικά σημαντικά και επίκαιρα θέματα που αφορούν την περιφερειακή αυτοδιοίκηση και τη διακυβέρνηση.

        Στο σύντομο χαιρετισμό μου θα ήθελα να αναφερθώ σε δύο κατά τη γνώμη μου κομβικά ζητήματα που έχουν αναδειχθεί το τελευταίο διάστημα.

        Σημείο εκκίνησης για το πρώτο ζήτημα που θα ήθελα να θίξω, είναι η ασύλληπτη τραγωδία και ο τραγικός απολογισμός με τους 23 νεκρούς λόγω της πλημμύρας και της φοβερής φυσικής καταστροφής στη Μάνδρα Αττικής.

        Εκτός λοιπόν από αυτό το τραγικό κόστος σε ανθρώπινες ζωές και τεράστιες καταστροφές, η πλημμύρα αυτή κατά τη γνώμη μου ανέδειξε ένα σημαντικό θεσμικό πρόβλημα που έχει να κάνει με τις αρμοδιότητες.

        Ο καταμερισμός, η ασάφεια, οι αλληλοκαλύψεις δεν επιτρέπουν την εύρυθμη λειτουργία του κράτος και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Με άλλα λόγια, μας έδειξε δηλαδή ότι πρόκειται για ένα θεσμικό και πολιτικό ζήτημα που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση, διότι συνιστά πλέον κοινό τόπο και όχι μόνο το πλαίσιο στη μεταρρύθμιση που σχεδιάζεται και στην οποία θα πρέπει να προσδιοριστούν με σαφήνεια οι αρμοδιότητες κάθε επιπέδου και να προβλεφθεί και μία σαφής ακριβής κατανομή των απαιτούμενων πόρων και των επενδυτικών μέσων.

        Με άλλα λόγια θα πρέπει να δούμε τις αρμοδιότητες αυτές στα τρία επίπεδα διοίκησης και αυτός είναι άλλωστε και ένας από τους στρατηγικούς στόχους της νέας μεταρρύθμισης. Η δημιουργία δηλαδή ενός δημοκρατικά διαρθρωμένου πολιτικού διοικητικού συστήματος σε τρία επίπεδα.

        Στο κεντρικό επίπεδο, που είναι το επίπεδο του κράτους, στο επίπεδο των Περιφερειών και στο επίπεδο των Δήμων. Με αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων στο κατώτατο επίπεδο, κοντά στους πολίτες και με συγκεκριμένο επιμερισμό των ρόλων στους τρεις βαθμούς διοίκησης, που θα πραγματοποιηθεί με βάση την αρχή της επικουρικότητας και θα έχει διττό στόχο σε ότι αφορά την αυτοδιοίκηση.

        Αφενός μεν τη σύνδεση του τοπικού χώρου με το ευρύτερο πολιτικό σύστημα και άρα την καθημερινότητα δηλαδή και αφετέρου, την προστασία της πρωτογενούς εξουσίας μέσα από τη χωρική και θεσμική κατοχύρωση.

        Είναι γεγονός πως η κεντρική διοίκηση θα πρέπει να ασκήσει και τις αρμοδιότητές της σε Περιφερειακό επίπεδο. Για αυτό ενώ σαν ΣΥΡΙΖΑ θεωρούμε την κατάργηση της Αποκεντρωμένης διοίκησης, θεωρούμε ότι το κράτος από τις αρμοδιότητες που θα κρατήσει, γιατί για παράδειγμα στη σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση προβλέπεται η αποκέντρωση των δημόσιων πολιτικών, που μέχρι τώρα ούτε ο Καποδίστριας, ούτε ο Καλλικράτης είχαν προβλέψει αυτήν την αποκέντρωση των δημόσιων πολιτικών.

        Άρα λοιπόν, μετά από την αποκέντρωση των δημόσιων πολιτικών με τις αρμοδιότητες που θα απομείνουν, το κράτος που θα έχει ένα επιτελικό ρόλο, θα ασκεί και αυτό σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο τις αρμοδιότητές του, όχι όμως μέσω της αποκεντρωμένης διοίκησης.

        Για εμάς οι Περιφέρειες θα πρέπει να αποτελούν το κεντρικό υποκείμενο του χωρικού προγραμματισμού της κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης της χώρας.

        Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι ο στόχος της κυβέρνησης είναι να μεταβληθούν οι Περιφέρειες σε βασικοί μοχλοί και θεσμοί ανάπτυξης. Δηλαδή, θα μπορούν να χειρίζονται το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων για έργα όχι εθνικής εμβέλειας, και για τα υπόλοιπα έργα, τα οποία θα υλοποιούνται από τις Περιφέρειες.

        Οι Περιφέρειες θα συμμετέχουν ενεργητικά στο δημόσιο σχεδιασμό, σε αυτό που λέμε εμείς, δημοκρατικό προγραμματισμό. Αυτό που λέμε δηλαδή, ότι η κεντρική διοίκηση χαράζει το εθνικό σχέδιο, η Περιφέρεια το περιφερειακό και οι Δήμοι το τοπικό επιχειρησιακό σχέδιο.

Άρα οι Περιφέρειες σε αυτό το δημοκρατικό προγραμματισμό συμμετέχουν ενεργά. Συντονίζουν και αποφασίζουν και σε συνεργασία με τον πρώτο βαθμό σχεδιάζουν τις παραγωγικές και κοινωνικές δράσεις της περιοχής τους.

Εδώ θα πρέπει να επισημάνουμε ότι στόχος μας είναι η αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου και του υποδείγματος, τότε και ο τρόπος σχεδιασμού από την μεριά των Περιφερειών θα πρέπει να αλλάξει και θα πρέπει να υπηρετεί αυτό που λέμε εμείς, τις πραγματικές ανάγκες που έχουν οι ίδιες οι Περιφέρειες και οι Δήμοι. Και όχι μόνο ο σχεδιασμός να γίνεται με βάση τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις επιλεξιμότητες.

Αυτό δε σημαίνει πραγματικά θα πρέπει, είμαστε αναγκασμένοι να ακολουθούμε τις επιλεξιμότητες. Αλλά από τη στιγμή που σχεδιάζουμε ένα πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, εθνικό, θα πρέπει να καλύψουμε πραγματικές ανάγκες σε περιφερειακό επίπεδο.

Πιστεύουμε επίσης ότι είναι αναγκαίο, μέσα σ’ αυτήν την φιλοσοφία και την λογική, να επανιδρύσουμε ή να ξαναδώσουμε νέο νόημα σε υφιστάμενους θεσμούς και εργαλεία, προκειμένου να επικοινωνούν και να έχουν άμεση επικοινωνία με τις σύγχρονες ανάγκες.

Και εδώ θα πρέπει πραγματικά να δούμε εργαλεία σχεδιασμού από το εθνικό έως και το τοπικό επίπεδο, ιδιαίτερα στο περιφερειακό επίπεδο.

Στη φιλοσοφία αυτή και στη λογική, επιχειρεί η Κυβέρνηση, μέσω των περιφερειακών αναπτυξιακών συνεδρίων, να δείξει μία άλλου τύπου διαβούλευση, που θα μπορούσε να εξεταστεί.

Και να δούμε αν αυτή η αναπτυξιακή προσπάθεια που γίνεται σε περιφερειακό επίπεδο και γίνεται μέσα από έναν διάλογο με τους κοινωνικούς φορείς, που σημαίνει ότι υπάρχει μια διάγνωση των αναγκών και της ίδιας της κοινωνίας, θα μπορούσε να γίνει ένας θεσμός ή θα μπορούσε να επηρεάσει το θεσμικό επίπεδο, έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα όργανο διαβούλευσης, που να συμμετέχουν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, σε περιφερειακό επίπεδο.

Ολοκληρώνω με τον θεσμό της Περιφέρειας ως αναπτυξιακό πόλο. Θεωρούμε ότι είναι πολύ σημαντικός. Και μετά τη διασαφήνιση των αρμοδιοτήτων των διαφορετικών επιπέδων οι Περιφέρειες θα ενδυναμωθούν, θα αναλάβουν τον ρόλο που τους αναλογεί στην περιφερειακή διακυβέρνηση, θα μπορέσουν να εκμεταλλευτούν αποτελεσματικά τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα.

 Και θα είναι σε θέση να σχεδιάζουν προγράμματα από τα κάτω προς τα πάνω, με τη συμμετοχή των φορέων και της τοπικής κοινωνίας, με στόχευση τη δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη.

Το δεύτερο σκέλος και ολοκληρώνω, που θα ήθελα να επισημάνω, είναι η αλλαγή του εκλογικού συστήματος, με την καθιέρωση της απλής αναλογικής.

Και αυτό που στοχεύει και είναι η φιλοσοφία όλης αυτής της λογικής, είναι η ενίσχυση του συλλογικού χαρακτήρα του Περιφερειακού Συμβουλίου, έναντι σε ένα προσωποκεντρικό όργανο, όπως είναι ο Περιφερειάρχης.

Και που η αναβάθμιση, αν θέλετε, του Περιφερειακού Συμβουλίου και με την ενίσχυση του ουσιαστικού ρόλου που πρέπει να διαδραματίσει η ενδοπεριφερειακή αποκέντρωση, μέσω των περιφερειακών ενοτήτων, θα είναι ένα από τα βασικά στοιχεία της νέας μεταρρύθμισης.

Αυτό, σε συνάρτηση και σε συνεργασία με την ενίσχυση των δομών άμεσης συμμετοχής και ελέγχου. Όπως είναι θεσμοί τοπικά δημοψηφίσματα, ηλεκτρονική διαβούλευση. Και θα οδηγήσουν σε ένα δημοκρατικά διαρθρωμένο σύστημα διακυβέρνησης των Περιφερειών.

Τέλος, επειδή στο Συνέδριό σας, στα θέματα δηλαδή του Συνεδρίου σας, αναφέρεται και η καταστατική θέση των ανδρών και γυναικών αιρετών, θα ήθελα να επισημάνω τις προτάσεις της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, για μια σειρά νομοθετικών ρυθμίσεων, ενόψει της διοικητικής μεταρρύθμισης και αναθεώρησης του Καλλικράτη, που αφορούν και την Περιφέρεια.

Όπως είναι η ανάγκη της αύξησης ποσόστωσης, προκειμένου ο αριθμός των υποψηφίων περιφερειακών συμβούλων κάθε συνδυασμού από κάθε φύλο να ανέρχεται σε ποσοστό ίσο τουλάχιστον με 40% του συνολικού αριθμού των υποψηφίων μελών του Περιφερειακού Συμβουλίου.

Την ανάγκη για αύξηση κατά φύλο ποσόστωσης στα συλλογική όργανα της Αυτοδιοίκησης. Και επίσης, μια σειρά δομές που πρέπει να συσταθούν ή να ενισχυθούν ή να αναβαθμιστούν σε περιφερειακό επίπεδο, όπως τα γραφεία ισότητας και η αναβάθμιση των ρόλων των Περιφερειακών Επιτροπών Ισότητας.

Εύχομαι καλή επιτυχία στις εργασίες σας. Και βεβαιώνουμε ότι οι απόψεις και οι προτάσεις σας που θα κατατεθούν και τα συμπεράσματα, θα ληφθούν υπόψιν ενόψει όλων των μεταρρυθμίσεων που επιχειρούνται αυτήν την περίοδο.